Su Kuyuları ve Kaynakları

Su Kuyuları ve Kaynakları

Su Kuyuları

Yer altı sularından yararlanmak için en yaygın yöntem su kuyuları açmaktır.Yeraltındaki suları yüzeye çıkarmak için düşey doğrultuda açılan kuyulara su kuyusu adı verilir. Açılacak kuyu yerlerinin; Akarsuların taşkın alanlarının dışında, kütle hareketleri görülen bölgelerin ve bataklıkların uzağında, ahır, mezarlık, fosseptik çukuru gibi yüzeysel kirlenme noktalarından en az 40-50 metre uzaklıkta olmalıdır.

 Adi Kuyular

Çapları 1 – 6 merte arasında değişebilen, içindeki suların evsel kullanım veya sulama amacıyla kullanıldığı 5 – 15 metre derinliğindeki basit kuyulara adi kuyular adı verilir.

 Keson Kuyular

Yerleşme merkezlerinin ve su gereksinimi fazla olan endüstri için gerekli suların elde edilmesi için açılan kuyulara Keson kuyular denir. Keson kuyular, kenarları beton yada betonarme olarak dökülen silindirik parçalar yardımıyla yapılır. Çapları 3 – 6 ö arasında değişen parçaların yükseklikleri 1 – 1,2 m arasındadır.Keson kuyular daha çok çakıllı ve kumlu formasyonlarda açılır.Bu kuyular, yüzeyin hemen altında akan sularla beslendikleri için kirlenme olasılıkları çok fazladır. Bu nedenle Keson kuyularda elde edilen sular daha çok kullanma suyu ve sulama amaçlı olarak kullanılır. İçme suyu olarak kullanılmazlar.

 Kolektör Kuyular

Amerika’da Ranney, Avrupa’da Felmann yeraltı suyu firmaları tarafından özel şekilde geliştirilmiş ve patentleri alınmış olan bu tür kuyular, suları çeşitli şekillerde kirletilmiş olan akarsulardan yararlanmada çok iyi sonuçlar vermektedir. Akiferlerin belli bölgelerine yerleştirilmiş borularla, kirletilmiş suların zeminin doğal filtrasyonu ile temizlenip kullanılır hale gelmesi sağlanır.

 Burgu ile açılan kuyular

Kum – çakıl gibi akiferlerde el burguları veya motorlu burgularla ucuz olarak açılan ve derinlikleri yaklaşık 30 metre ve çapları 20-30 cm arasındaki kuyulara denir. Burgulu kuyular, içinde iri blok bulunmayan gevşek formasyonlarda çok kısa zamanda ve ekonomik olarak açılırlar. Kuyu verimleri düşüktür ve ancak bireysek kullanımları karşılarlar.

 Çakma kuyular

Su torbasının olmadığı kum – çakıl gibi zeminlerde yersel su gereksinimini karşılamada, filtreli olarak hazırlanmış boruların zemin içine çakılması yoluyla açılmış kuyulara denir.

 Basınçlı su ile açılan kuyular

Kaba kum – çakıl, yumuşak kil gibi litolojilerde su basıncı ile açılan kuyular denir. Basınç su ile kuyular açılmaktadır.

 Sondaj kuyuları

Yer altı su seviyesinin derinlerde olduğu bölgelerde kuyu açılarak suya ulaşmak mümkün değildir. Bu nedenle de Sondajlar yardımıyla drin kuyular açılmaktadır. Bu kuyulara sondaj kuyuları denir.

Kaynaklar

Yeraltı sularının yüzeyine çıktığı noktalara “Kaynak” denir. Göze, Pınar, Menba sözcükleri de aynı kavram için kullanılır. Kaynak sularında yararlanmak için bunların belirli bölgelerde toplanması işlemine “Kaptaj” denir. Kaynak suları genel olarak üçe ayrılır.

 Jeolojik durumlarına göre

Değme (kontakt) kaynakları, alüvyon kaynağı, tabaka kaynakları, karst kaynakları, çatlak kaynakları, fay kaynakları gibi isimler alırlar.Her bir tür kaynak için farklı Kaptaj sistemi uygulanır.

 Akıttıkları su miktarına göre

Bol veya az debili kaynaklar, mevsim kaynakları, periyodik kaynaklar, voklüz kaynakları v.b. isimler alırlar.

 Fiziksel – Kimyasal özelliklerine göre

Kaynaklar, sularının kimyasal bileşimine, içlerinde çözülmüş halde bulunan maddelerin türüne ve miktarına, serliklerine, çözünmüş bikarbonat miktarına göre de Menba suları (sertlikleri 10 Fransız sertlik derecesi altında olan sular), sert sular(sertlikleri 50 0F’den fazla olan sular)i maden suları(içerisinde 1000 mg/lt’den    fazla çözümlünmüş anyon ve katyon bulunan ve iyileştirici özelliği olan sular) ve termal kaynalar (sıcaklığı 20 – 22 0C’den fazla olan sular) şeklinde adlandırılırlar.

Ulaşım Haritası